Tác giả: Nguyễn Thị Minh

1.

Với một tôn chỉ mục đích rõ ràng: hướng về cái mới, làm cho người ta biết rằng đạo Khổng không còn hợp thời, đưa phương pháp khoa học thái Tây ứng dụng vào văn chương Việt, Tự lực văn đoàn đã có công lao to lớn trong việc hiện đại hóa nền văn học nước nhà. Các cuốn tiểu thuyết từng làm say lòng thế hệ thanh niên một thuở không chỉ bởi các luận đề xã hội đầy tính cách mạng và tinh thần nhân văn mà còn bởi khả năng đi sâu vào những biến thái tinh vi trong lòng người bằng một văn phong trong sáng, thi vị, một kết cấu trần thuật hiện đại[1]Đời mưa gió của Nhất Linh, Khái Hưng là một trường hợp như thế. Tác phẩm là một hành trình đi vào thế giới tâm hồn sâu thẳm của con người với những chỗ khuất khúc, quanh co bí mật. Không chỉ dừng ở tầng ý thức, nhà văn còn đưa người đọc tới cõi vô thức tối tăm để cùng khám phá và suy ngẫm. Vì vậy, tiểu thuyết không có nhiều sự kiện éo le, tình tiết li kì nhưng vẫn lôi cuốn, hấp dẫn, để lại ấn tượng khó quên.

Lê Thị Hồng Minh*

  1. Phần mở đầu

Tục ngữ, thành ngữ là những hiện tượng văn hóa, ý thức xã hội. Dòng chảy ngôn ngữ không ngừng vận động, biến đổi và luôn sản sinh, làm phong phú, mới mẻ cho đời sống ngôn ngữ. Trong những năm qua, bên cạnh việc sử dụng những câu tục ngữ, thành ngữ dân gian, người Việt, đặc biệt là các bạn trẻ, còn thích sử dụng các cụm từ cố định mới (CTCĐM). Nhiều CTCĐM này có thể được xem là những câu tục ngữ, thành ngữ mới.

*     Tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM.

Lại Nguyên Ân

1/ Xung quanh những bài thơ nôm được truyền tụng của Hồ Xuân Hương, hai luồng ý kiến “khen” và “chê” tồn tại dai dẳng − có lẽ đã từ rất lâu, và có thể đoán rằng ngay từ khi những bài thơ ấy xuất hiện và bắt đầu sống trong trí nhớ của các thế hệ công chúng − có một điểm đụng độ nhau kịch liệt. Ấy là chỗ mà người ta gọi là cái “tục và dâm”: Có phải là có cái “tục và dâm” trong những bài thơ ấy? ý nghĩa của nó ra sao?

Luo Ching-Wen (La Cảnh Văn)

1. Mở đầu

Trước đây, khi tiến hành nghiên cứu về văn hóa, lịch sử, địa lý hoặc vấn đề về người Hoa, Hoa Kiều khu vực Đông Nam Á, chúng ta thường phải đối mặt với thực tế tư liệu tản mát khắp nơi, khó thu thập, các tư liệu dịch không đầy đủ. Nhưng cũng nhờ vậy đã kích thích các học giả tiến hành sưu tập, chỉnh lý, khảo cứu, phiên dịch các tư liệu liên quan, từ đó, tạo nên cơ sở tư liệu vững chắc khi muốn nghiên cứu về văn tự, ngôn ngữ, văn sử, địa lý, tư liệu chữ Hán, văn học chữ Hán tại khu vực Đông Nam Á.

    Assistant Professor, Department of Chinese Literature, National Sun Yat-sen University (Đại học Trung Sơn Đài Loan).

Lê Sỹ Đồng*

MỞ ĐẦU

Người Việt Nam với trầm tích văn hóa lâu đời đã thể hiện rất nhiều triết lý trong quan niệm nhân sinh về những khía cạnh khác nhau trong cuộc sống. Những triết lý ấy được lưu lại trong cách xây nhà dựng cột, trong cách ăn nếp ở, trong hành vi, tiếng nói,… và trong các tác phẩm văn học. Ở các tác phẩm văn học, những triết lý nhân sinh có khi được thể hiện trực tiếp, có lúc lại được thể hiện gián tiếp. Vì vậy, để hiểu và chỉ ra được những triết lý ấy trong các tác phẩm văn học, đôi khi, không phải là việc dễ dàng. Trong tham luận này, chúng tôi cố gắng tìm hiểu một vài khía cạnh nhân sinh trong Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn từ góc nhìn điển cố, với hy vọng rằng, trước hết, góp một phần nhỏ vào việc tìm hiểu nội dung, tư tưởng tác phẩm Chinh phụ ngâm; sau nữa là góp thêm một hướng tiếp cận về quan niệm nhân sinh của người Việt từ trong cách nhìn về cuộc sống của Đặng Trần Côn.

*     Thạc sĩ, Trường Đại học Thủ Dầu Một.

Huỳnh Quán Chi*

Nguyễn Thị Mỹ Hạnh**

Ngoài việc được biết đến như tác giả của những công trình: Thế giới truyện Nôm (NXB Văn hóa - EFEO,1998), Tranh dân gian Việt Nam (NXB Văn hóa - Văn nghệ, 2017),… được xuất bản ở Việt Nam gần đây, Maurice Durand còn là nhà Việt Nam học có nhiều đóng góp với hàng loạt tác phẩm bằng tiếng Pháp:

*     Tiến sĩ Huỳnh Quán Chi, Trường Đại học Tiền Giang.

**   Thạc sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Trường Đại học Tiền Giang.

Kwon Hyeok-rae

GIỚI THIỆU

Mục đích của bài viết này là phân tích tình hình nghiên cứu truyện cổ tích Việt Nam hiện nay và đưa ra hướng nghiên cứu trong tương lai.

Truyện cổ bao gồm truyện dân gian truyền thống, đã được lưu truyền từ lâu, trong đó bao gồm cả văn bản truyện dân gian viết bằng thơ, truyện cổ tích được xử lý và kể lại theo sở thích và trình độ của trẻ em. Có hai tiền giả định trong định nghĩa này.

TRẦN NGHĨA-LƯƠNG THỊ THU
Viện Nghiên cứu Hán Nôm

Những năm gần đây, do để tâm tới văn học so sánh, chúng tôi phát hiện thêm nhiều tác gia, tác phẩm văn học cổ ở trong nước cũng như ở nước ngoài viết về Vương Thuý Kiều.

Thuộc phạm vi trong nước, ngoài Truyện Kiều của Nguyễn Du mà chúng ta đều biết, còn có không ít những sáng tác khác lấy câu chuyện Vương Thuý Kiều làm đề tài(1). Trong số này, có loại dùng Kim Vân Kiều truyện (KVKT) của Thanh Tâm Tài Nhân (TTTN) làm bản nguồn (văn bản nguyên thuỷ, source text) để viết, và ở trường hợp này, tác phẩm đang nói tới sẽ là bản phái sinh (soạn lại, revuriting), như Truyện Kiều (còn có các tên gọi khác: Thuý Kiều truyện, Kim Vân Kiều truyện, Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du; Kim Vân Kiều lục của Phạm Quý Thích; Hội đề Kiều thi của Phạm Quý Thích, Hà Quyền; Thanh Tâm Tài Nhân thi tập của Trần Bích San, Chu Mạnh Trinh; Thanh Tâm Tài Nhân cổ kim minh lương đề vịnh tập biên của Minh Mệnh, Tự Đức, Nguyễn Khuyến v.v...