Nguyễn Công Lý*

  1. Giới thiệu chung

Khái niệm “thời Lý - Trần” được chúng tôi dùng trong bài viết này không chỉ là tính riêng hai triều đại Lý và Trần, mà là một khái niệm dùng để chỉ chung cho một thời đại ở Việt Nam kéo dài ngót năm trăm năm tính từ ngày nước nhà giành lại độc lập tự chủ sau chiến công của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng vào mùa đông năm 938, để mùa xuân năm sau (939) lên ngôi, xưng là Ngô Vương Quyền, cho đến năm 1414 là năm đánh dấu cuộc khởi nghĩa chống quân Minh (Trung Quốc) của nhà hậu Trần bị thất bại. Thời đại này trải qua các triều đại:

Ngô (939-965), Đinh (968-980), Tiền Lê (981-1009), Lý (1009-1225), Trần (1225-1400), Hồ (1400-1407), Hậu Trần (1407-1414), trong đó hai triều đại Lý và Trần là hai triều đại tiêu biểu nhất, trị vì dài lâu nhất và chính hai triều đại này đã tạo nên nền văn hóa Thăng Long rực rỡ có một không hai trong lịch sử văn hóa tư tưởng Việt Nam, cho nên giới nghiên cứu mới dùng tên của hai triều đại này để chỉ chung cho một giai đoạn lịch sử từ sau khi nước nhà giành lại độc lập tự chủ sau hơn một ngàn năm bị các đế chế phong kiến Trung Quốc đô hộ (Nguyễn Công Lý, 2002, tr.20).

*     Phó Giáo sư. Tiến sĩ, Trường Đại học KHXH & NV, ĐHQG-HCM.

Giáo dục khoa cử ở Việt Nam thời Lý - Trần

______________________________________________

Nguồn: Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế Việt Nam học lần thứ IV với chủ đề Những vấn đề giảng dạy tiếng Việt và nghiên cứu Việt Nam trong thế giới ngày nay
NXB: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh - 2019 (từ  trang 1198 đến trang 1206)