Lê Thị Phượng*

Bảo tồn di sản văn hóa nói chung và di sản văn hóa phi vật thể nói riêng luôn thu hút sự quan tâm của các nhà quản lý, các nhà khoa học cũng như cộng đồng sở hữu di sản. Khi các di sản chưa được UNESCO công nhận thì các vấn đề được quan tâm chủ yếu xoay quanh việc làm thế nào để bảo tồn, phát huy giá trị di sản, làm sao cho di sản được đông đảo bạn bè quốc tế biết đến; sau khi di sản được công nhận, các vấn đề đáng quan ngại là làm thế nào để việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản đi đúng hướng, để cho di sản không bị biến đổi dưới tác động của kinh tế thị trường, du lịch, xu thế toàn cầu hóa,…

Sau quá trình vận động đề cử kéo dài, tháng 12 năm 2016, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong bối cảnh chung của các di sản văn hóa phi vật thể, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ sau vinh danh cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng quan ngại khi hiện tượng thương mại hóa hầu đồng hay biến tướng nghi lễ ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội. Bài viết tiếp cận tín ngưỡng này sau vinh danh từ quan điểm quản lý di sản dựa vào cộng đồng để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa quản lý, bảo tồn và thực hành di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ nói riêng và văn hóa phi vật thể nói chung trong xã hội Việt Nam đương đại.

* Thạc sĩ, Viện Nghiên cứu Văn hoá.

Bảo tồn tín ngưỡng thờ Mẫu sau vinh danh: lý luận và thực tiễn ở Hà Nội

__________________________________________________________________
Nguồn: Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế Việt Nam học lần thứ IV với chủ đề Những vấn đề giảng dạy tiếng Việt và nghiên cứu Việt Nam trong thế giới ngày nay
NXB: 
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh - 2019 (từ  trang 793 đến trang 800)