PGS.TS. La Cảnh Văn/ Lou Chingwen,
Trường Đại học Trung Sơn (Đài Loan)

(Bài phát biểu của PGS.TS. La Cảnh Văn/ Lou Chingwen nhân dịp đến thăm Khoa Việt Nam học ngày 10/5/2019)

尊敬的段黎江主任,與各位老師同學們,您們好,今天非常榮幸能夠蒞臨越南學系,帶著臺灣高雄中山大學的同學們向諸位老師請益學習。再回來到越南學系的感覺非常開心,回想起我多次受到段黎江老師的協助和指導,讓我能順利完成博士論文,以及日後的計畫,在此表達我深深的感謝。在下知道越南學系將在今年7月舉辦盛大的國際研討會,那個時候我還會再來越南學系,能夠時常見面,是令人開心的事。

Kính thưa PGS.TS.Đoàn Lê Giang, Trưởng khoa Việt Nam học, cùng các thầy cô và các bạn học sinh. Hôm nay tôi rất vinh hạnh được quay lại Khoa Việt Nam học cùng với các bạn học sinh trường Trung Sơn để giao lưu, học hỏi từ quý thầy cô. Tôi rất vui vì có thể quay trở lại khoa Việt Nam học, nhớ lại trước đây được thầy Giang giúp đỡ rất nhiều trong quá trình hoàn thành luận án tiến sỹ và các kế hoạch nghiên cứu, xin cám ơn thầy rất nhiều. Tôi được biết vào tháng 7 Khoa sẽ tổ chức Hội thảo quốc tế long trọng, lúc đó tôi lại có thể trở lại đây thăm các thầy cô, tôi rất vui khi chúng ta có thể gặp gỡ nhau thường xuyên.

僅管我們已經很熟悉,但我還是再次地跟貴系老師和同學們自我介紹,我是中山大學中文系助理教授羅景文,在下的研究領域是越南漢文學、民間文學、民俗學,這幾年針對越南近現代知識人有較多的關注和討論[1]。我來向同學們介紹段黎江老師,段老師的主要研究方向為越南中近代文學、日本文學、東亞文學比較、中國古代文學,著作豐富。舉例來說,段老師曾對越南知識人黎懙展開越南、日本與中國的跨國研究,我的黎懙研究有很大的幫忙,是這個議題裡傑出的先行者。[2]

Dù chúng ta đã rất quen thuộc nhưng tôi cũng xin giới thiệu lại, tôi là La Cảnh Văn – Phó giáo sư của trường Trung Sơn. Lĩnh vực nghiên cứu của tôi là văn học chữ Hán Việt Nam, văn học dân gian, dân tục học. Mấy năm gần đây tôi quan tâm đến những tri thức Việt Nam thời cận hiện đại[3].  Tôi muốn giới thiệu với các bạn học sinh trường Trung Sơn về thầy Giang. Lĩnh vực nghiên cứu chủ yếu của thầy là văn học Việt Nam trung cận đại, văn học Nhật Bản, văn học so sánh khu vực Đông Á, văn học cổ điển Trung Quốc, thầy đã xuất bản rất nhiều sách và bài báo. Ví dụ thầy đã có nghiên cứu xuyên quốc gia giữa Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc về Lê Dư; đây trở thành tài liệu tham khảo chính của tôi khi nghiên cứu về Lê Dư[4].

 這次來到胡志明市,是因為越南與臺灣兩國不僅有著非常緊密的經貿關係,越南胡志明市為臺商聚集之地,更因為擁有豐富的華人色彩,如各式廟宇(媽祖廟、關公廟)、華人各地籍貫會館、華人街、華人市場,因而成為東南亞華人研究的重要之處。在下在這個學期開設了「閩南民間文學與文化采風」課程,由於臺灣與越南、高雄與胡志明市關係深厚、互動密切,在文化及信仰有很大的可比性,因此在下期待透過中山大學與越南胡志明市國家大學下屬社會科學暨人文大學的交流合作,聯結兩地地方文化、知識、行動與在地經驗,一方面能試著解決教學現場所遭遇的問題,增加學生的學習動機、參與感及成就感,一方面能對臺灣及越南、高雄與胡志明市之民間信仰文化、宗教事務及儀式活動有更深一層的感受和理解。

Lần này chúng tôi đến thành phố HCM bởi vì Việt Nam và Đài Loan có mối quan hệ kinh tế rất mật thiết, TP.Hồ Chí Minh là điểm đến của rất nhiều doanh nghiệp Đài Loan. Hơn nữa, TP.Hồ Chí Minh còn lưu giữ rất nhiều di sản văn hóa người Hoa, như các đền, miếu (như miếu Thiên Hậu, Quan Công), hội quán, các khu phố, khu chợ người Hoa…Chính vì thế TP.Hồ Chí Minh trở thành một tụ điểm quan trọng khi nghiên cứu về người Hoa ở khu vực Đông Nam Á. Trong học kỳ này, tôi phụ trách môn học là “Điều tra điền dã, thu thập và nghiên cứu về Văn hóa, Văn học Dân gian của người Phúc Kiến”. Do Việt Nam – Đài Loan, TP.Hồ Chí Minh-Cao Hùng có mối quan hệ mật thiết, nên cũng có nhiều điểm có thể đối chiếu so sánh trong lĩnh vực văn hóa và tín ngưỡng. Vì thế tôi hi vọng thông qua việc giao lưu hợp tác giữa hai trường, tạo nên những liên kết về văn hóa, tri thức, kinh nghiệm bản địa giữa hai nơi. Qua đó, một mặt có thể giải quyết nhược điểm về địa điểm giảng dạy, nghiên cứu; làm tăng động lực học tập, tham gia và thành quả của học sinh; mặt khác cũng giúp học sinh hiểu hơn, cảm nhận sâu sắc hơn về văn hóa, tín ngưỡng dân gian, hoạt động tín ngưỡng, các nghi thức tôn giáo…ở TP.Hồ Chí Minh và Cao Hùng.

 以上是在下簡短的報告,在下的越語不好,有唸錯或發言不標準的地方,敬請多多見諒。非常感謝。

Trên đây là phần báo cáo của tôi, tiếng Việt của tôi chưa tốt, nếu có đọc sai hay phát âm chưa chuẩn chỗ nào rất mong các thầy cô thông cảm. Tôi xin chân thành cám ơn.

[1] 有「憂國之嘆與興國之想──潘佩珠漢文小說研究」、「同文視野下的體驗與追尋──20世紀初越南知識人的行旅書寫」、「二十世紀初越南知識人的『歐戰』論述──以中國浙江《兵事雜誌》與越南《南風雜誌》(漢文版)為考察中心」、「被排抑的他者──以越南《南風雜誌》(漢文版)上的『漢學』論述為考察核心」、「殖民處境與東亞流動下的選擇性書寫──越南知識人黎懙在《南風雜誌》上的文史研究與區域考察」、「在文明象徵與殖民處境下的欽羨、適應與省思──十九世紀末至二十世紀初期越南人的博覽會書寫」、「南國華風史乘陳,筆寫精神貫越中──對越南華人學者李文雄之文史著作、文教事業及人際網絡的蒐集、整理與考察」等研究計畫。

[2] 〔越〕段黎江、黎光長(Đoàn Lê Giang, Lê Quang Trường):〈楚狂黎懙:研究日越關係的先鋒者〉(“Sở Cuồng Lê Dư - Học Giả Tiên Phong trong Việc Nghiên Cứu Guan Hệ Việt Nam-Nhật Bản”),越南社會科學院文學研究所《文學研究》。段氏另有一篇〈《外蕃通書》:越日關係的古代史料〉(“Ngoại Phiên Thông Thư: Tập Tư Liệu Cổ về Quan Hệ Việt Nam-Nhật Bản”),也運用了不少黎懙整理的資料,載於《科學和工藝發展雜誌》(Tạp Chí Phát Triển Khoa Học và Công Nghệ),第17卷第12期(2014年),頁112-125。

[3] Có thể kể ra các kế hoạch nghiên cứu như: Lời than thở về vận nước và tư tưởng chấn hưng quốc gia trong tiểu thuyết chữ Hán của Phan Bội Châu; Những thể nghiệm và tìm kiếmdưới góc nhìn các nước đồng văn:  nghiên cứu về những tác phẩm du ký của trí thức Việt Nam đầu thế kỷ XX; Những trình bày và phân tích của trí thức Việt Nam đầu thế kỷ XX về “Âu Chiến” trong Tạp chí Binh Sự của Chiết Giang – Trung Quốc và Tạp chí Nam Phong của Việt Nam (Phần chữ Hán); Từ những thảo luận về “Hán học” trong Tạp chí Nam Phong của Việt Nam (Phần chữ Hán), bàn về vấn đề “những ‘người khác’ bị bài trừ”; Ghi chép có tính lựa chọn trong bối cảnh thực dân và sự  biến động khu vực Đông Á -  Những nghiên cứu về văn sử và khảo sát khu vực học của nhà tri thức Việt Nam Lê Dư trên Nam Phong tạp chí; Nam quốc Hoa phong sử thặng trần, bút tả tinh thần quán Việt Trung – Sưu tập, chỉnh lý, khảo sát những tác phẩm văn học - lịch sử, sự nghiệp giảng dạy, và mạng lưới quan hệ giao tiếp của học giả người Hoa Việt Nam Lý Văn Hùng…

[4] Tham khảo Đoàn Lê Giang, Lê Quang Trường: “Sở Cuồng Lê Dư - Học Giả Tiên Phong trong Việc Nghiên Cứu Guan Hệ Việt Nam-Nhật Bản”, tạp chí Văn học. Trong bài “Ngoại Phiên Thông Thư: Tập Tư Liệu Cổ về Quan Hệ Việt Nam-Nhật Bản” đang trên Tạp Chí Phát Triển Khoa Học và Công Nghệ, số 12, năm 2014, trang 112-125,  PGS.TS.Đoàn Lê Giang cũng sử dụng rất nhiều tư liệu Lê Dư đã chỉnh lý.